Foto's van catacomben van Parijs: wat je binnen ziet

Wat je op foto’s van de catacomben van Parijs ziet, is wat je binnen ook echt tegenkomt: eerst kale kalksteengroefgangen en dan, voorbij een poort met de inscriptie “Halt! Hier is het rijk van de Dood”, het knekelhuis: schedels en pijpbeenderen opgestapeld tot muren langs de gangen, 217 van die muren in totaal volgens de stad Parijs, met zo’n 800 meter opgestapelde botten, afgewisseld met monumenten, kruisen en gegraveerde verzen. Sinds april 2026 heeft de route ook projecties en korte films in de gangen.

De groefgangen

Het eerste deel van de route heeft geen botten. Je loopt door gangen die zijn uitgehakt toen de kalksteen onder de Linkeroever werd gewonnen, vanaf de jaren 1770 versterkt door de groeve-inspecteurs van de stad nadat huizen erboven begonnen in te storten. Touraanbieders wijzen langs dit stuk ook op de inscripties van de steenhouwers.

De poort van het knekelhuis

Het knekelhuis begint bij een doorgang met de inscriptie “Arrête ! C’est ici l’empire de la Mort”. Het is een van de platen die Louis-Étienne Héricart de Thury liet aanbrengen; hij leidde vanaf 1810 de groeve-inspectie en maakte van een rommelig bottendepot een mausoleum dat bedoeld was om te bezoeken.

De muren van botten

Achter de poort zijn de gangen bekleed met hagues, muren van dijbenen en scheenbenen, met rijen schedels erin verwerkt als banden, kruisen en andere patronen. Eén gerestaureerde muur, nummer 116, bevat slachtoffers van de Septembermoorden van 1792, met een stèle die Homerus citeert: “Het is goddeloos de doden te beledigen.”

Monumenten en inscripties

Héricart de Thury zette tussen de botten grafstenen en beelden neer die uit de geruimde begraafplaatsen waren gered, samen met platen met verzen en overpeinzingen over de dood. Wikipedia beschrijft ruimtes die hij inrichtte om de mineralen te tonen die onder Parijs werden gevonden en de skeletafwijkingen die tijdens de werkzaamheden aan het licht kwamen.

Wat de rondleidingen toevoegen

De openbare route is voor iedereen hetzelfde, maar de rondleidingen openen hekken naar delen waar die route langs loopt. Eén aanbieding noemt een ondergrondse kapel versierd met schedels en dijbenen; een andere noemt de Crypt of Passion. Bekijk de tours met speciale en beperkte toegang om te zien welke tour waar komt.

Fotoregels

Je mag foto’s maken zonder flitser. Statieven, selfiesticks en grote camera-opstellingen zijn niet toegestaan.

Hoe het voelt

Het is stil, koel met zo’n 14 °C, en krap: de gangen zijn op plekken smal en laag. Reviewers van het belangrijkste toegangsticket noemen het eerder indrukwekkend en ontroerend dan eng, en prijzen de nieuwe audiogids omdat die de juiste toon zet. Heb je last van claustrofobie, lees dan eerst zijn de catacomben de moeite waard?.

Zie het zelf

Het toegangsticket met audiogids geeft je de hele openbare route in je eigen tempo.